Duizend mensen zijn op 14 januari 2010 naar de SS Rotterdam gekomen voor onze Kennisconferentie 2010 “Leren met Water”. Via drukbezochte plenaire gedeelten en uitpuilende workshopzalen werd de gehele oogst van de afgelopen zes jaar (van 120 projecten) gepresenteerd. Ook werd er in de wandelgangen levendig gediscussieerd en genetwerkt. De overweldigende belangstelling voor de Kennisconferentie heeft ons verrast, maar wordt ook beschouwd als een teken dat er grote behoefte is aan kennis over hoe wij in Nederland anders met water om moeten gaan.

Deze conferentie vormde de slotbijeenkomst van ons kennisimpulsprogramma Leven met Water (LmW). De conferentie was ook georganiseerd door het Kennisplatform Water, STOWA en InnovatieNetwerk i.s.m. CURNET. Opvallend was dat er ook veel studenten en jonge waterprofessionals aanwezig waren. Dat is een goed teken, gelet op de vergrijzing in de watersector en de noodzaak om expliciete en impliciete kennis over te dragen.

LmW-bestuursvoorzitter Carel Jan Reigersman onderstreepte in zijn welkomstwoord dat Leven met Water een impulsprogramma was, maar dat het de bedoeling van die dag was dat de aanwezigen het stokje van LmW overnemen. “Een belangrijk aandachtspunt van LmW was dat er niet alleen innovatie werd gestimuleerd, maar ook dat dat in de praktijk werd toegepast. Mijn boodschap aan toekomstige kennisimpulsprogramma’s is dat men niet moet blijven hangen in wetenschappelijke studies, maar juist ook de verbinding moet leggen met praktijktoepassing.”

Als voorbeeld van een door LmW in gang gezette verandering wees hij op de toenemende integratie van water en gebiedsontwikkeling. Verder wees hij op het belang van samenwerking voor de kennisverspreiding en op de door LmW geïnitieerde leertafel waarbij zes hoogleraren van verschillende disciplines en universiteiten gezamenlijk onderzoek doen. De kennisoverdracht van LmW zelf krijgt vorm door de massaal bezochte Kennisconferentie, het daarop gepresenteerde Eindboek van LmW die de etalage vormt van alle geproduceerde kennis en inzichten en de website van LmW die nog twee jaar in de lucht blijft. Op die website www.levenmetwater.nl wordt alle kennis uit de 120 door LmW geïnitieerde projecten overzichtelijk en toegankelijk gepresenteerd.

Ook René Vrucht, hoofd van de Directie Netwerken van Rijkswaterstaat, onderstreepte in zijn toespraak het grote belang van samenwerking in de kennisontwikkeling. “Deze is cruciaal voor de uitdaging waar we voor staan. Van de voorheen technisch georiënteerde waterbeheerder worden nu andere werkwijzen en vaardigheden verwacht, omdat het krachtenveld waarin hij opereert groter en complexer is geworden. LmW heeft een belangrijke basis gelegd om die uitdaging aan te kunnen.”

Peter Glas, voorzitter van het Kennisverankeringsteam LmW, voorzitter van de Unie van Waterschappen en Watergraaf van Waterschap De Dommel, maakte in zijn toespraak duidelijk dat LmW een grote inspiratiebron is geweest voor de waterschappen. Bijvoorbeeld bij de verschuiving van de taakgerichtheid van de schappen naar procesgerichtheid met meerdere partijen. “Waterbeheerders praten nu over gebiedsprocessen, burgerparticipatie en onderwijs. Naar mijn mening zijn ze nu klaar voor de sprong om het Deltaprogramma inhoud te geven op een manier zoals Leven met Water heeft gepropageerd.”

Vervolgens waren er drie ronden met elk tien workshops waar de opgedane kennis en inzichten van de afgelopen jaren werden gedeeld. Wegens de grote belangstelling puilden de workshopruimtes uit. Ook waren er snuffelsessies waar diverse onderwerpen kort werden belicht en waar boeken, projecten of producten werden gepresenteerd.

In het plenaire gedeelte van de middag stond centraal welke partijen op welke wijze het stokje van LmW gingen overnemen. Vooruitlopend daarop memoreerde Geert Teisman, wetenschappelijk directeur van Leven met Water, dat een kernboodschap van LmW (water z’n nieuwe plek geven), een benadering vraagt die sectoroverstijgend is, maar ook schaaloverstijgend en domeinoverstijgend. “Wat we geleerd hebben, is dat een interactieve aanpak loont, water een onderschat economisch goed is en Watergovernance een inspirerende uitdaging. Er zijn nog twee opgaven: de kennis moet doorgegeven worden en het beleid kan nog leren.”

Annemieke Nijhof, directeur-generaal Water bij het ministerie Verkeer en Waterstaat, onderstreepte in haar toespraak het belang van innovatie, maar ook dat innovatie vaak pas optreedt bij een gebrek aan geld en mensen. “We moeten dwarsverbanden organiseren en openstaan voor afwijkende meningen. De teams van het Deltaprogramma zullen de kennis gaan ophalen uit de projecten van Leven met Water. Naar onze mening moet de uitwerking in de regio gebeuren op basis van gelijkwaardigheid tussen rijk en regio.”

Bert Satijn, directeur Leven met Water, riep vervolgens vertegenwoordigers van de netwerkpartners op het podium om aan hen het stokje van LmW over te dragen, maar ook om van hen te horen hóe zij verder gaan met het gedachtegoed van LmW. Zo kwamen achtereenvolgens vertegenwoordigers van de provincies, STOWA, de waterschappen, de leertafel, kennisinstellingen, adviesbureaus en van het uitvoerend bedrijfsleven aan het woord. In het algemeen verklaarden zij zich geïnspireerd te voelen door de aanpak van LmW op het vlak van maatschappelijke oriëntatie, procesgerichtheid en multidisciplinaire aanpak. En dat zij graag daarmee verder willen gaan.

Tot slot werd de winnaar bekend gemaakt van de prijs van 10.000 euro voor het realiseren van het beste idee, opgehangen op de muur van waterdragers. De prijswinnaars zijn Erica Boers van de Hogeschool Rotterdam en Maxim Knepflé van Tygron. Zij willen de Watergame adopteren en verder ontwikkelen naar een volledige module die structureel aan studenten wordt aangeboden binnen de Hogeschool Rotterdam en Dutch Delta Academy.